Missie en visie

De missie van het PLG-netwerk luidt: ‘Samen leerkrachten opleiden voor het christelijk basisonderwijs’. Dat christelijk basisonderwijs heeft naar onze overtuiging toekomst als het ten eerste trouw blijft aan de eigen christelijke identiteit en die relevant maakt in de nieuwe (onderwijs)context en pluriforme samenleving. En ten tweede als het een innovatief antwoord heeft op die nieuwe context van de 21e eeuw, in een onvoorspelbare toekomst.

Organisatie

Binnen ons PLG-Netwerk onderscheiden we WPL1-scholen en academische WPL-scholen. De Opleidingsschool is een partnerschap tussen basisscholen en de lerarenopleiding die in gezamenlijkheid toekomstige leraren voor een groot gedeelte van hun tijd op de werkplek opleiden (werkplekleren). WPL-scholen spelen als potentiële (aanstaande) werkgevers een actieve rol bij het werven en kwalificeren van startbekwame leerkrachten in het werkplekleren (stages in een rijke leeromgeving, professioneel begeleid door leraren) en adviseren de opleiding (daarom) over de actualiteit van de kritische beroepssituaties. De hogeschool is eindverantwoordelijkheid voor het afgeven van een bachelorsdiploma. Na het afstuderen van studenten werkt het primair onderwijs samen met de CHE aan de verantwoordelijkheid startbekwame leerkrachten zich verder te laten ontwikkelen tot vakbekwame leerkracht.

De academische WPL-school is een basisschool waarbij het opleiden van leraren verbonden wordt met het verrichten van praktijkgericht onderzoek (voor een belangrijk deel door de leraar in opleiding) en het bevorderen van schoolontwikkeling en innovatie. Het PLG-Netwerk kent momenteel twaalf academische WPL-scholen.

Het PLG-Netwerk kent een stuurgroep, een dagelijks bestuur en vier commissies. De stuurgroep bestaat uit alle bestuurders van de betrokken basisschoolbesturen (53 in totaal) en vertegenwoordigers van de CHE. De stuurgroep komt twee keer per jaar bijeen. Het dagelijks bestuur bestaat uit drie vertegenwoordigers van basisschoolbesturen, de directeur van de Opleiding Leraar Basisonderwijs van de CHE en de voorzitters van de vier commissies. Het dagelijks bestuur komt acht keer per jaar bijeen en is onder andere verantwoordelijk voor de dagelijkse aansturing van het PLG-Netwerk, het voorbereiden van beleid en de stuurgroep vergaderingen, het bewaken van de kwaliteit en dergelijke. In de stuurgroep bespreken we ook relevante actuele ontwikkelingen. Voorbeelden hiervan zijn de gevolgen van het Bestuursakkoord Flexibilisering (oktober 2020) en de ontwikkelingen op het gebied van specialisaties Jonge en Oudere kind (januari 2021).

In de Commissie Financiën is de financiële verantwoording van het PLG-Netwerk ondergebracht. Deze commissie beoordeelt ook of eventuele subsidies die voorbijkomen van belang zijn voor het PLG-netwerk. De Commissie Financiën draagt zorg voor de uitvoering van het rechtsreeks door het Rijk bekostigde deel van het netwerk.

Ze stelt besluiten voor en legt verantwoording af aan het deel van de Stuurgroep dat participeert. Ook is ze actief gericht op het verwerven van middelen die bijdragen aan de doelen van het netwerk. 

De begroting, bijlage bij het rapport PLG-netwerken, heeft alleen betrekking op de schoolbesturen die in aanmerking komen voor de Rijksbekostiging.

De overige drie commissies richten zich op de inhoudelijke doelstellingen van het PLG-Netwerk (Commissie Samen opleiden, Commissie Samen professionaliseren en Commissie Samen onderzoeken en innoveren). In het navolgende wordt daar nader op ingegaan.

Bekostiging

Het gezamenlijk opleiden van studenten is een opdracht die vanuit visie en overtuiging wordt vormgegeven.

Vanuit OCW wordt jaarlijks een subsidiebedrag beschikbaar gesteld om een bijdrage te leveren aan het samen opleiden van nieuwe leerkrachten op basis van het aantal opgeleide studenten. Dit subsidiebedrag wordt gebruikt om het samen

opleiden vorm te geven. Een deel wordt besteed aan de organisatie van het geheel. Te denken valt aan bijeenkomsten van de stuurgroep, ontmoetingsdagen en professionalisering. Verder worden de activiteiten van de verschillende commissies bekostigd, met inzet van collega’s uit zowel het primair onderwijs als het hoger onderwijs.  Tenslotte gaat een groot deel van de bekostiging naar het primair onderwijs voor het begeleiden van studenten, het trainen van mentoren en de inzet van ICO’s.

De besturen die participeren aan het door het Rijk gesubsidieerde deel van het PLG-netwerk hebben aangegeven behoefte te hebben aan vroegtijdig inzicht in het te ontvangen subsidiebedrag, zodat hier in de inzet van het personeel rekening mee gehouden kan worden. Het streven is dan ook om de begroting af te ronden in mei/juni voorafgaand aan het komende studiejaar. Vervolgens zal, na vaststelling van de begroting, aan het begin van het cursusjaar gecommuniceerd worden over het subsidiebedrag per student. Het subsidiebedrag is een tegemoetkoming in de kosten van het opleiden van studenten, maar zal de werkelijke kosten (inzet mentor, ICO, BOC, relatiebeheerder) niet dekken.

Visie op opleiden

Wij streven naar een leeromgeving die gekenmerkt wordt door:
- Aansluiting tussen werkveld en opleiding (met als resultaat een professionele leergemeenschap);
- Diepgang in de opleiding (met als resultaat topleerkrachten voor het basisonderwijs);
- Aandacht voor de reflectie en onderzoek (met als resultaat kritische professionals).

Anders gezegd: wij bieden een krachtige leeromgeving waar studenten zich kunnen ontwikkelen tot kritische professionals. Deze krachtige leeromgeving wordt gekenmerkt door:
- leren en ontwikkelen vindt plaats in dialoog;
- leren vindt praktijkgestuurd plaats, verweven met theorie;
- de student is (meer en meer) verantwoordelijk actor.
De scholen in het PLG-Netwerk onderschrijven deze visie en maken deze concreet.

Korte terugblik

In de afgelopen periode (2016 - 2021) heeft het netwerk zich gericht op de volgende doelen:
- studenten opleiden tot startbekwame christelijke leerkrachten, specifiek in het werkplekleren - dat onderdeel is van de leerlijn vakmanschap - op basis van kenmerkende en kritische beroepssituaties (Commissie Samen opleiden);
- startbekwame leerkrachten professionaliseren tot vakbekwame (christelijke) leerkrachten, op basis van de genoemde fasen en eisen in het bestuursakkoord PO (Commissie Samen professionaliseren);
- effectief en efficiënt kennis opdoen en delen, ondersteunend aan beide bovenstaande doelen en de innovatie van het basisonderwijs (Commissie Samen onderzoeken en innoveren).

In de afgelopen periode is er veel gebeurd. Zo heeft het netwerk zich uitgebreid tot een netwerk met een meer ‘landelijke’ dekking. Daarnaast heeft met de formele inrichting de kwaliteitszorg een impuls gekregen en is er meer aandacht voor het professionaliseren van startbekwame leerkrachten en voor innovatie in het (christelijk) basisonderwijs. De Commissie Samen opleiden van aspirant leerkrachten heeft onder andere gewerkt aan het inzichtelijk maken van taken, bevoegdheden en verantwoordelijkheden van de betrokken en de kwaliteit (met een ondergrens en een ontwikkeldoelstelling). Daarnaast is gewerkt aan een betere selectie beroepsgeschiktheid in eerste studiejaar en waarmee de uitval en remediering in daaropvolgende studiejaren verminderd zijn.

Op de ICO-professionaliseringsdagen is ingestoken op het professionaliseren van al gecertificeerde ICO’s op het vernieuwde beroepsbeeld, de bijbehorende kenmerkende en kritische beroepssituaties, de
nieuwe rol van ICO als coach van de mentor en borger van de beoordeling. Het was mooi om ook een toename te zien in de deelname aan de ICO-dagen.

De commissie Samen professionaliseren heeft eraan bijgedragen dat het professionaliseren van leerkrachten een actueel thema is in de betrokken basisscholen. Ook zijn de opbrengsten uit het onderzoek onder 113 startende leerkrachten binnen het PLG-Netwerk gedeeld en zijn besturen op verschillende manieren bezig met de professionalisering van startende leerkrachten. Daartoe is onder ander gebruik gemaakt van het CHE aanbod op het gebied van supervisie.

De Commissie Samen onderzoeken en innoveren heeft bijgedragen aan de versterking van kennisdeling en innovatie met het lectoraat Talenten & Opbrengsten van de CHE. Zes academische WPL-scholen hebben bijvoorbeeld samen met het lectoraat onderzoek gedaan naar talentgerichte ontwikkeling vanuit het perspectief van wetenschap & techniek op de basisschool, de rol van de leerkracht hierin en voorwaarden om talenten te ontdekken en ruimte te geven. De resultaten zijn via de qr-code te downloaden. Daarnaast is het aantal academische WPL-scholen uitgebreid van zes naar twaalf. Dit laatste betekent dat ongeveer één derde van de derdejaars studenten van de Opleiding Leraar Basisonderwijs van de CHE in het derde jaar de stage uitvoert op een academische WPL-school. Gezien de omvang van de studentenpopulatie van de Opleiding Leraar Basisonderwijs van de CHE zijn er de komende periode geen plannen om het aantal academische WPL-scholen uit te breiden.

Komende periode

Voorliggend koersplan beschrijft de doelstellingen c.q. ambities en de bijbehorende actiepunten voor de periode 2021 - 2026. Onze meer algemene ambities zijn gericht op community-vorming en kennisdeling, communicatie, regionalisering en identiteit. Daarnaast is er in de komende periode, over onze PDCA-cyclus ook aandacht voor de Midterm review en de peerreview als nieuwe vormen voor het borgen van de kwaliteit.

Naast deze algemene ambities, zijn er drie specifieke ambities geformuleerd (één per commissie):

1. Samen opleiden aspirant leerkrachten: studenten opleiden tot startbekwame leerkrachten, specifiek in het werkplekleren - dat onderdeel is van de leerlijn vakmanschap - op basis van kenmerkende en kritische beroepssituaties.
2. Samen professionaliseren: het uitwisselen van informatie inzake het kwalitatief, betaalbaar, doelmatig en toegankelijk professionaliseren van startbekwame leerkrachten op de werkplek van de (startende) leerkrachten. Het ondersteunen van de professionalisering van startende leerkrachten tot basisbekwame- en vervolgens vakbekwame leerkrachten. Het borgen van startersbeleid op bestuurlijk niveau, middels een PDCA cyclus.
3. Samen onderzoeken en innoveren: Het kwalitatief, betaalbaar, doelmatig en toegankelijk gezamenlijk uitvoeren van praktijkgericht onderzoek, het evenzeer (kwalitatief, doelmatig, betaalbaar en toegankelijk) delen van kennis. Dit met het oog op het opleiden van studenten, professionaliseren van startbekwame leerkrachten en het inpassen van actuele ontwikkelingen en innovatie van het basisonderwijs.

Het eerdergenoemde lectoraat Talenten & Opbrengsten van de CHE is in 2020 afgerond en heeft zich doorontwikkeld tot het lectoraat Samen Divers (dat in oktober 2020 van start is gegaan). Dit lectoraat voert, samen met academische WPL-scholen, onderzoek naar diversiteit en sociale cohesie in de klas: ‘Hoe kunnen we iedereen laten meedoen, erbij laten horen en naar elkaar laten omzien?’. Het lectoraat omvat onder andere een kenniskring met twaalf onderzoeksbegeleiders vanuit de Opleiding Leraar Basisonderwijs die op twaalf basisscholen samenwerken met in totaal 24 masterleerkrachten en de twaalf directeuren. Samen met deze academische WPL-scholen is een onderzoeksagenda opgesteld, gericht op ‘sociale cohesie en diversiteit’ en ‘doorwerking’. Doorwerking heeft onder andere betrekking op specifieke toepassingen binnen het curriculum van de Opleiding Leraar Basisonderwijs en het werkveld en meer algemene theoretische noties waarmee binnen onderleggers bij kritische beroepssituaties het curriculum van de opleiding up to date wordt gehouden.

De commissies bestaan uit vertegenwoordigers van betrokken scholen c.q. besturen en van de CHE. Elke commissie heeft een aantal richtinggevende uitspraken geformuleerd en deze uitgewerkt in concrete actiepunten en kwaliteitscriteria voor de komende planperiode. In hoofdstuk drie wordt daar nader op ingegaan.

1) Werkplekken